Te Gast: Boris Lehman – Club Antonin Artaud
’26
Museum Dr. Guislain
Jozef Guislainstraat 43 b
B-9000 Gent
Club Antonin Artaud, 6 Rue du Grand Hospice, 1000 Bruxelles © Boris Lehman, Ne pas stagner
Museum Dr. Guislain
Jozef Guislainstraat 43 b
B-9000 Gent
’26
Museum Dr. Guislain
Jozef Guislainstraat 43 b
B-9000 Gent
Ter ere van de veertigste verjaardag van Museum Dr. Guislain verwelkomen we de Belgische filmmaker Boris Lehman voor een tweedelig programma rond de Club Antonin Artaud.
In de turbulente context van de antipsychiatrische bewegingen ontstond in Brussel de Club Antonin Artaud, opgericht in 1962 door voormalige psychiatrische patiënten en enkele van hun therapeuten. Op deze avant-gardistische plek, opgevat als centrum voor sociale en culturele re-integratie, begeleidde Boris Lehman vanaf 1965 een filmatelier, het eerste in zijn soort. In een kleine twintig jaar tijd werden er zo’n honderd films gemaakt: individuele en collectieve documentaires, fictiefilms en experimenteel werk. Het zijn geen therapeutische films, maar eerder ondervindingen in de geest van art brut.
- 17:00 Programma I (85′)
- Maaltijd
- 20:00 Programma II (54′)
- De twee programma’s sluiten inhoudelijk op elkaar aan. Ze worden telkens persoonlijk ingeleid door Boris Lehman en gevolgd door een nagesprek met Stefaan Vervoort.
Dr. Stefaan Vervoort (UGent) bereidt momenteel een onderzoeksproject voor over kunst, psychiatrie en experimentele psychotherapie in naoorlogs België, met een focus op de Club Antonin Artaud.
Boris Lehman (1944) is al meer dan vijftig jaar een uitzonderlijk figuur in de Belgische filmcultuur. In zijn autobiografische oeuvre brengt hij zijn eigen leven en obsessies in kaart. Alledaagse momenten worden met minimale middelen en Lehmans onmiskenbare signatuur in scène gezet. Zijn films zijn niet los te denken van zijn persoon. Hij maakte bijna vijfhonderd films, die hij altijd persoonlijk aan zijn publiek presenteert. Het is alweer zeven jaar geleden dat hij voor het laatst in Gent was.
Boris Lehman
Ne pas stagner
In de vorm van een reportagefilm weerspiegelt Ne pas stagner de werking van de theatergroep van de Club Antonin Artaud. Door de speelse en instinctieve creatie van een naamloos stuk drukken de acteurs het verlangen uit om “niet vast te blijven zitten, zich los te maken en op eigen benen te staan.” Hun collectieve improvisaties vertrekken niet vanuit een artistieke intentie of de behoefte aan een publieke opvoering, maar vanuit een noodzaak. In het stuk vindt een groep verdwaalde alpinisten beschutting in een herberg. Via de radio vernemen ze dat er een oorlog is uitgebroken. Doorgaan of afwachten, wordt de vraag.
Ne pas stagner © Boris Lehman
Boris Lehman & René Paquot
Villofolie
Villofolie, opgenomen met direct geluid, toont zes mensen die een monoloog houden in een verwoeste en ontmenselijkte stad: Brussel. De film ontleedt zichzelf om na te denken over psychische kwetsbaarheid en het onvermogen om te communiceren. De groep deelt gevoelens van abnormaliteit, angst en eenzaamheid.
Villofolie © Boris Lehman
Boris Lehman & René Paquot
Mon délire, le Saint Michel
René Paquot is zich terdege bewust van zijn toestand als psychiatrisch patiënt en hekelt alle vormen van macht, in het bijzonder de praktijken van psychiatrische instellingen, die hij vergelijkt met die van slachthuizen: onderwerping door middel van medicijnen, dwangbuizen en uitroeiing door elektroshocks. De film is een schreeuw van verzet.
Mon délire, le Saint Michel © Boris Lehman
Boris Lehman & René Paquot
Le ventre, un supermonde
De verbeelding van een symbolisch universum, gevuld met rauwe fantasmen in een huis dat tegelijk een gesticht en een hel wil zijn, een buik en een brein, bezocht door een zwangere koningin. Als collagefilm en als dialoog tussen een moeder en haar nog ongeboren kind kan Le ventre, un supermonde worden opgevat als een persoonlijke psychoanalyse van de maker, die op dromerige wijze zijn conflicten met moederlijke, medische en religieuze autoriteit blootlegt.
Le ventre, un supermonde © Boris Lehman
Boris Lehman © Nina de Vroome, 2021