Saul Bass kennen we vooral als de grafisch ontwerper die met zijn affiches en titelgenerieken voor films als The Man with the Golden Arm, Vertigo, North by Northwest en Psycho mee bepaalde hoe de moderne cinema eruit kon zien. Met Phase IV maakte hij in 1974 zijn enige langspeelfilm als regisseur.
Na een onverklaarde gebeurtenis in de ruimte beginnen verschillende mierensoorten zich plots anders te gedragen. Ze staken hun onderlinge strijd, organiseren zich en bouwen merkwaardige geometrische structuren in de woestijn. Twee wetenschappers installeren er een onderzoeksstation om hun gedrag te observeren en proberen via experimenten vat te krijgen op de nieuwe orde die zich voor hun ogen vormt. Gaandeweg wordt echter steeds minder duidelijk wie hier eigenlijk wie bestudeert.
Bass maakt van dit gegeven geen klassieke sciencefiction- of horrorfilm. Phase IV is evenzeer een film over kijken, patronen herkennen en betekenis geven aan wat zich aan onze waarneming onttrekt. Zijn grafische achtergrond is voortdurend voelbaar in de precieze composities en in de tegenstelling tussen de geometrische wereld van het laboratorium en de ogenschijnlijk organische wereld daarbuiten. De uitzonderlijke macro-opnamen van Ken Middleham brengen de echte mieren zo dichtbij dat hun bewegingen, communicatie en collectieve arbeid een eigen visuele logica krijgen. De schaalverhoudingen waarop onze menselijke blik gewoonlijk berust, worden langzaam onderuitgehaald.
Phase IV wordt vertoond in het kader van One-day Wonder, het thema van de Filmavonden van LUCA School of Arts onder leiding van Wim Lambrecht en Isolde Vanhee. Het programma brengt films samen van makers wier fictie-oeuvre beperkt bleef tot één enkele langspeelfilm, maar die daarmee een blijvende plaats in de filmgeschiedenis verwierven. Met deze editie vieren de Filmavonden tevens hun 25-jarig bestaan.