Nacht van de Experimentele Film 2026

3x 16mm, cel­lo, pia­no, per­cus­sie & recitanten

Het is dit jaar twin­tig jaar gele­den dat Lucien Goethals (1931−2006) over­leed – één van de belang­rijk­ste naoor­log­se Belgische com­po­nis­ten en pio­niers van de elek­tro­ni­sche muziek in ons land. Hij was jaren­lang ver­bon­den aan het IPEM, het toon­aan­ge­ven­de Instituut voor Psychoakoestiek en Elektronische Muziek in Gent. Goethals ont­wik­kel­de een uiterst per­soon­lij­ke en ont­roe­ren­de muzi­ka­le taal, altijd ver­vuld van een melan­cho­li­sche onder­toon. Voor Vensters werk­te hij samen met expe­ri­men­teel dich­ter en taal­vir­tu­oos Jan van der Hoeven (1929−2014), die deel uit­maak­te van de Vijfenvijftigers, de twee­de avant-gar­dis­ti­sche poë­zie­ge­ne­ra­tie in Vlaanderen.

TRAILER

4x 16mm, 35mm-dia­pro­jec­tie, vierkanaalsaudio

Door Juan David González Monroy & Anja Dornieden (Ojoboca) en Martin Moolhuijsen (Labor Berlin)

Wanneer Takahiko Iimura zich hal­ver­we­ge de jaren 1960 in New York ves­tig­de, was hij getrof­fen door de vele bor­den met het opschrift ​‘Shelter’ die over­al in de stad te vin­den waren en ver­we­zen naar de kel­ders van gebou­wen. Ze getuig­den van de Amerikaanse wil om de Koude Oorlog en het daar­mee gepaard gaan­de gevoel van angst te over­le­ven. Iimura stel­de zich een schuil­plaats van de toe­komst voor, die hij Shelter 9999 noem­de. Shelter 9999 werd voor het eerst opge­voerd in 1966. Alvin Lucier ver­zorg­de de elek­tro­ni­sche muziek en gebruik­te daar­naast een gro­te schelp als instru­ment. De per­for­man­ces von­den onder meer plaats in Electric Circus in de East Village in New York, een kerk aan de rand van Chicago en een audi­to­ri­um in Tokio. Bij som­mi­ge uit­voe­rin­gen namen ook hun part­ners, Akiko Iimura en Mary Lucier, deel aan de performance. 

Zestig jaar later wordt Shelter 9999 nu her­op­ge­voerd – voor het eerst in België, na de inter­na­ti­o­na­le pre­mi­è­re op het Duitse European Media Art Festival (EMAF) en Back to the Future fes­ti­val in WORM, Rotterdam.

TRAILER

Re-enact­ment door Julian Ross, 16mm-pro­jec­tie

Begin jaren zes­tig begon Takahiko Iimura expli­ciet te zoe­ken naar alter­na­tie­ve vor­men van pro­jec­tie die bre­ken met het her­me­ti­sche karak­ter van tra­di­ti­o­ne­le film­ver­to­nin­gen. Iimura zag scree­nings als moge­lijk­he­den om samen met ande­re kun­ste­naars recht­streeks te com­mu­ni­ce­ren met het publiek. In Screen Play (1963) vond hij in het men­se­lij­ke lichaam de anti­the­se van het twee­di­men­si­o­na­le wit­te scherm. Iimura pro­jec­teer­de zijn film Iro (Colors) op de rug van Takamatsu Jiro, een van de belang­rijk­ste naoor­log­se Japanse kun­ste­naars. Tijdens de voor­stel­ling sneed hij een vier­kant gat in het jas­je van Takamatsu, zodat de film recht­streeks op zijn blo­te rug werd gepro­jec­teerd. Takamatsu zat tij­dens de per­for­man­ce tus­sen het publiek en het podi­um de krant te lezen, ogen­schijn­lijk onbe­wust van het spek­ta­kel dat zich op en ach­ter zijn rug afspeel­de. Soundtrack door Yasunao Tone (Group Ongaku, Fluxus).

4x 16mm-instal­la­tie op scher­men van bioplastic

In Silence, Song filmt Alex Schuurbiers een gemeen­schap van vrou­wen die zee­wier oog­sten in Zuid-India en onder­zoekt ze hun rela­tie tot de zee. De film werd met de hand ont­wik­keld met zee­wier dat tij­dens de opna­mes werd ver­za­meld, waar­door de zee en alles wat ermee ver­bon­den is actie­ve mede­spe­lers wor­den. In deze intu­ï­tie­ve docu­men­tai­re reflec­teert Schuurbiers op de ritu­e­len, dage­lijk­se uit­da­gin­gen en zelf­be­schik­king van de vrou­wen. Ze cre­ëert daar­bij ruim­te voor hun moe­der­taal, maar stelt tege­lijk haar eigen posi­tie in vraag bij het bepa­len wel­ke ver­ha­len ver­teld en ver­taald wor­den. Bij gebrek aan een gedeel­de taal wor­den aan­dacht en actief luis­te­ren een uit­no­di­ging tot uit­wis­se­ling. Niet de woor­den, maar het water staat daar­bij cen­traal, dat vol­gens Neimanis ​‘door en over ver­schil­len heen stroomt.’