Courtisane festival: Rigid Time (II)
Jamal (Camel) © Ibrahim Shaddad
Tijdens Courtisane festival wijden we twee programma’s aan het werk van de Sudanese Film Group in dialoog met hedendaagse filmmakers en kunstenaars.
Rigid Time vertrekt vanuit werken van Hussein Shariffe, Eltayeb Mahdi en Ibrahim Shaddad, gemaakt tijdens de vruchtbare periode van de Sudanese cinema, van midden jaren zeventig tot eind jaren tachtig. Deze periode culmineerde in de oprichting van de Sudan Film Group (SFG) in april 1989. SFG zou van korte duur blijken, aangezien slechts twee maanden na de oprichting een militaire staatsgreep onder leiding van Omar al-Bashir in juni 1989 een fundamentalistisch islamitisch regime inluidde dat de Soedanese cultuur verstikte, gesymboliseerd door de sluiting van de cinema’s. Decennia van burgeroorlog, genocide en systematische onderdrukking zijn ontketend.
De naschokken van dat tijdperk blijven het land tot op de dag van vandaag destabiliseren. Het huidige conflict, dat in april 2023 uitbrak tussen de Soedanese strijdkrachten (SAF) en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF), is de gewelddadige climax van die langdurige spanningen, waarbij het Sudanese volk opnieuw gevangen zit in het verwoestende kielzog van een crisis die al decennia aansleept.
De titel Rigid Time haalt inspiratie bij de metafysische studies van de Arabische geleerde Ibn Arabi, en verkent het paradoxale concept van tijd als een vloeibare dimensie en ruimte als bevroren tijd. De films van Shariffe, Mahdi en Shaddad worden in dialoog gebracht met hedendaagse filmmakers en kunstenaars, en tonen een filmtaal gesmeed in het aangezicht van politieke desillusie, een taal die in beweging is zelfs wanneer de geschiedenis stil lijkt te staan.
→ Gecureerd door Rund Alarabi & Vincent Stroep
→ In aanwezigheid van Leena Habiballah
→ Onderdeel van Courtisane festival (1−5 april), in samenwerking met Kunsthal Gent in de context van de Vrijdagavonden
Shehab Satti
Nosophobia
Angst en existentiële twijfel beheersen de geest van een geïsoleerde jonge man die uit zijn afzondering probeert te breken en zijn innerlijke conflicten projecteert op zijn Sudanees paspoort.
Nosophobia © Shehab Satti
Ibrahim Shaddad
Camel
Jamal volgt het leven van een kameel, waarvan het grootste deel zich afspeelt in een sombere, kleine ruimte – een sesam molen. Vastgebonden en geblinddoekt is de kameel veroordeeld om in eindeloze cirkels rond te draaien in de molen, waardoor zijn tijdsbesef vertekend raakt. Shaddad creëert een indringende meditatie over arbeid, uitbuiting en economische vooruitgang en gebruikt het lot van de kameel als metafoor voor de strijd van arbeiders die harde omstandigheden en een slechte behandeling moeten doorstaan. Met zijn beklijvende geluidsontwerp en minimalistische benadering staat Jamal bekend als een van Shaddads meest aangrijpende werken, waarin thema’s van uitbuiting worden verkend die door zijn hele filmografie lopen.
Jamal (Camel) © Ibrahim Shaddad
Leena Habiballah
Dead as a Dodo
Dead As A Dodo legt de ‘settler colonial’ mythevorming bloot die aan de basis ligt van het populaire verhaal over het uitsterven van de dodo. Door gebruik te maken van archiefmateriaal en de verschijning van de dodo, roept de film een spookachtige resonantie op, die de ruimtes tussen leven en dood opnieuw activeert — ruimtes die door koloniaal geweld zijn omgevormd tot een oefening in waardevorming. Dit werk is geïnspireerd op en gaat in dialoog met de dichtbundel A Theory of Birds van de Palestijns-Amerikaanse dichteres Zaina Alsous.
Dead As A Dodo © Leena Habiballah
Timeea Mohamed Ahmed
Is it war?
Wanneer Jafar tijdens een surrealistische tocht door een bos van zijn ziel wordt losgekoppeld, moet hij mentaal ontsnappen aan de brute waarheid van het conflict in zijn thuisland Sudan en aan de gruwel van oorlog en ontheemding, voordat die zijn geest vernietigen. Speelse beelden over een harde realiteit.
Is it war? © Timeea Mohamed Ahmed
Hussein Shariffe
The Dislocation of Amber
The Dislocation of Amber werd gefilmd in de stad Sawakin, vroeger een bloeiende havenstad in Sudan, nu in puin. De geschiedenis ervan is er een van hongersnood en weelde, verwoesting en vooruitgang, rijke handel en verval, en kolonialisme. Shariffe gebruikte symbolen om een gevoel van verlatenheid en vervreemding te accentueren zoals gesuggereerd wordt in de titel. Dit surrealistische meesterwerk van de Sudanese cinema bevat gedichten gezongen door de inmiddels overleden Sudanese zanger Abdel-Aziz Dawoud.
The Dislocation of Amber © Hussein Shariffe